مقالات
ممکن است در یک دفتر کار، تمام چراغ ها روشن باشند، میزان نور روی میزها کافی به نظر برسد و حتی طراحی سقف جلوه زیبایی داشته باشد؛ اما کارکنان همچنان از خستگی چشم، انعکاس روشنایی روی مانیتور یا احساس ناراحتی هنگام نگاه کردن به اطراف شکایت کنند. در چنین شرایطی، مشکل لزوما کمبود روشنایی نیست. گاهی نحوه توزیع و جهت تابش نور، کیفیت محیط کار را کاهش داده است. خیرگی نور یا Glare زمانی رخ می دهد که یک منبع یا سطح بسیار روشن در میدان دید، باعث ناراحتی بصری یا کاهش توانایی تشخیص جزئیات شود.این وضعیت می تواند از تابش مستقیم چراغ سقفی، نور خورشید پشت پنجره یا بازتاب روشنایی روی نمایشگر و سطوح براق ایجاد شود.خیرگی یکی از موضوعات مهم در طراحی روشنایی دفاتر اداری است؛ زیرا کارکنان ساعت های طولانی با نمایشگر، اسناد و سطوح کاری سروکار دارند. حتی اگر مقدار لوکس محیط مناسب باشد، چیدمان نامناسب چراغ ها می تواند شرایط دید را نامطلوب کند.در این مقاله از توسعه افراز هوراد، انواع خیرگی، عوامل ایجاد آن، شاخص UGR و راهکارهای کاهش بازتاب را بررسی می کنیم. همچنین توضیح می دهیم هنگام انتخاب چراغ خطی و طراحی روشنایی دفتر، چه مواردی باید ارزیابی شوند تا زیبایی معماری با آسایش بصری کارکنان همراه باشد. خیرگی در نورپردازی؛ چرا روشنایی بیشتر همیشه بهتر نیست؟ برای درک خیرگی در نورپردازی باید میان مقدار روشنایی یک سطح و میزان درخشندگی منبع نور تفاوت قائل شد. روشنایی یا Illuminance نشان می دهد چه مقدار نور به یک سطح می رسد و معمولا با واحد لوکس اندازه گیری می شود. درخشندگی یا Luminance به روشنایی ظاهری یک سطح در جهت دید ناظر مربوط است و با واحد کاندلا بر متر مربع بیان می شود. برای مثال، ممکن است دو دفتر هر دو روی میز کار حدود 500 لوکس روشنایی داشته باشند؛ اما در دفتر اول، منابع نوری به صورت یکنواخت و کنترل شده طراحی شده باشند و در دفتر دوم، چیپ های بسیار روشن LED مستقیما در میدان دید کارکنان قرار بگیرند. هر دو محیط از نظر مقدار نور سطح کار شرایط مشابهی دارند، اما کیفیت دید در آنها یکسان نیست. این تفاوت نشان می دهد که طراحی مناسب فقط به تعداد چراغ، توان مصرفی یا لوکس محدود نمی شود. تفاوت دو مفهوم مهم روشنایی کافی: نور مناسب برای انجام فعالیت هایی مانند خواندن، نوشتن و کار با کامپیوتر فراهم است. آسایش بصری: علاوه بر تامین روشنایی، درخشندگی منابع، کنتراست محیط و بازتاب های مزاحم نیز کنترل شده اند. یک فضای اداری موفق به هر دو ویژگی نیاز دارد. نور کم می تواند خواندن جزئیات را دشوار کند و نور بیش از حد یا بدجهت نیز باعث ایجاد ناراحتی شود. هدف طراحی، رسیدن به تعادلی متناسب با فعالیت کاربران است. انواع خیرگی نور و تفاوت آنها خیرگی را می توان از نظر اثر بر بینایی و از نظر مسیر رسیدن نور به چشم دسته بندی کرد. شناخت این تفاوت به انتخاب روش اصلاح مناسب کمک می کند. خیرگی آزاردهنده یا Discomfort Glare این نوع خیرگی باعث ناراحتی بصری می شود، حتی زمانی که فرد همچنان بتواند نوشته ها و اشیا را تشخیص دهد. برای مثال، چراغ خطی بسیار روشن در بالای میز کار ممکن است باعث شود کارمند هنگام نگاه کردن به اطراف، احساس آزار کند. خیرگی آزاردهنده در فضاهای اداری اهمیت ویژه ای دارد؛ زیرا ممکن است در طول یک روز کاری، ناراحتی پیوسته ایجاد کند. ارزیابی آن به عواملی مانند درخشندگی منابع، موقعیت آنها، اندازه ظاهری و روشنایی پس زمینه وابسته است. خیرگی ناتوان کننده یا Disability Glare در این حالت، تابش شدید نور باعث کاهش توانایی دیدن جزئیات می شود. نمونه شناخته شده آن، نگاه کردن در جهت چراغ جلوی یک خودرو در تاریکی است. در محیط کار نیز قرار گرفتن یک منبع بسیار روشن در میدان دید می تواند تشخیص اطلاعات را دشوار کند. تفاوت اصلی این دو نوع در اثر آنهاست: یکی بیشتر با ناراحتی بصری ارتباط دارد و دیگری مستقیما عملکرد دید را تحت تاثیر قرار می دهد. البته ممکن است یک وضعیت روشنایی هر دو اثر را ایجاد کند. خیرگی مستقیم و غیر مستقیم خیرگی مستقیم زمانی ایجاد می شود که منبع نور، مانند چراغ سقفی یا پنجره بسیار روشن، مستقیما در میدان دید قرار بگیرد. در مقابل، خیرگی غیر مستقیم یا بازتابی زمانی رخ می دهد که نور پس از برخورد با سطحی مانند مانیتور، میز براق، شیشه یا پوشش صیقلی به چشم برسد. برای اصلاح نوع مستقیم، معمولا موقعیت چراغ، زاویه دید و اپتیک منبع بررسی می شود. در نوع بازتابی، علاوه بر چراغ باید جنس سطوح، موقعیت نمایشگر و زاویه برخورد نور نیز ارزیابی شوند. چه عواملی باعث خیرگی در محیط کار می شوند؟ در یک دفتر مدرن، منابع مختلفی می توانند باعث ایجاد بازتاب و ناراحتی شوند. تشخیص عامل اصلی، نخستین قدم برای اصلاح روشنایی است. چراغ نامناسب منابع LED بدون اپتیک مناسب یا دارای سطح بسیار درخشان می توانند از زوایای مختلف آزاردهنده باشند. جانمایی اشتباه قرارگیری چراغ در مسیر نگاه کاربر یا زاویه ای که تصویر آن روی نمایشگر منعکس شود، کیفیت دید را کاهش می دهد. سطوح براق میز شیشه ای، صفحات صیقلی، کف براق و پارتیشن های شیشه ای می توانند بازتاب های قابل توجه ایجاد کنند. نور طبیعی کنترل نشده پنجره های بزرگ بدون سایه بان یا پرده مناسب ممکن است در ساعات خاصی از روز باعث خیرگی شوند. نکته اینجاست که یک چراغ مناسب نیز در صورت جانمایی نادرست می تواند مشکل ایجاد کند. بنابراین انتخاب تجهیزات و طراحی چیدمان باید همزمان انجام شوند. شاخص UGR چیست و چه ارتباطی با خیرگی دارد؟ شاخص UGR مخفف Unified Glare Rating و یکی از روش های ارزیابی خیرگی آزاردهنده ناشی از سیستم روشنایی در فضای داخلی است. این شاخص با توجه به درخشندگی چراغ ها، اندازه ظاهری آنها، موقعیت منابع نسبت به ناظر و روشنایی پس زمینه محاسبه می شود. هرچه مقدار UGR کمتر باشد، میزان خیرگی آزاردهنده محاسبه شده نیز کمتر است. در بسیاری از فعالیت های متداول اداری مانند خواندن، نوشتن و کار با نمایشگر، مقدار حداکثر 19 به عنوان یکی از معیارهای طراحی در استاندارد EN 12464-1 مطرح می شود؛ البته الزام دقیق باید […]
موکاپ نورپردازی نما یعنی یک یا چند چراغ واقعی را به صورت آزمایشی روی بخشی از نما نصب کنیم و نتیجه را در شب ببینیم. این تست پیش از سفارش یا نصب گسترده کمک می کند رنگ نور، اپتیک، جهت تابش و محل نصب را روی مصالح واقعی بررسی و تنظیمات تاییدشده را ثبت کنیم. برای نمونه، پرتو باریکی که در طرح روی ستون مناسب به نظر می رسد، ممکن است در محل پای ستون لکه روشن بسازد یا از پیاده رو به چشم بزند. با تغییر یک عامل در هر نوبت می توان علت را بررسی و گزینه مناسب را انتخاب کرد. در این راهنمامراحل تستمقایسه رنگ نورچک لیست تایید شبانه موکاپ نورپردازی نما دقیقا چه چیزی را مشخص می کند؟ موکاپ یا Mockup نوعی نمونه سازی اجرایی است که به جای بررسی چراغ در کاتالوگ یا روی میز فروشگاه، عملکرد آن را در شرایط نزدیک به پروژه نهایی نشان می دهد. در این روش، چراغ با ارتفاع، فاصله، جهت و شرایط نصب مشخص روی بخشی از نمای واقعی قرار می گیرد. هدف، صرفا تشخیص روشن یا خاموش بودن چراغ نیست. تیم طراحی باید بررسی کند نور چگونه روی متریال حرکت می کند، بافت سطح چقدر دیده می شود، سایه ها چه شکلی پیدا می کنند و آیا منبع نور برای افراد حاضر در خیابان یا ساختمان های مجاور آزاردهنده است یا خیر. 5 پرسش که یک موکاپ اصولی باید پاسخ دهد آیا رنگ نور با جنس و رنگ مصالح ساختمان هماهنگ است؟ آیا ارتفاع و زاویه تابش، بخش موردنظر را به اندازه کافی روشن می کند؟ آیا لکه های نوری، سایه های ناخواسته یا نقاط بیش از حد روشن ایجاد شده اند؟ آیا چراغ از محل دید عابران، رانندگان یا ساکنان مزاحمت بصری ایجاد می کند؟ آیا نتیجه نهایی ارزش تکرار همین ترکیب در تمام نما را دارد؟ تفاوت موکاپ با شبیه سازی نورپردازی چیست؟ شبیه سازی و موکاپ دو مرحله مکمل هستند، نه دو روش جایگزین. در شبیه سازی، طراح با استفاده از مدل سه بعدی، هندسه ساختمان، مشخصات چراغ و اطلاعات فوتومتریک، رفتار احتمالی نور را بررسی می کند. در موکاپ، بخشی از همان طرح با تجهیزات واقعی آزمایش می شود. برای مثال، ممکن است مدل محاسباتی نشان دهد یک وال واشر با زاویه مشخص می تواند ستون سنگی را تا ارتفاع موردنظر روشن کند؛ اما هنگام نصب نمونه، بافت برجسته سنگ سایه هایی ایجاد کند که در رندر اولیه چندان محسوس نبوده اند. بنابراین شبیه سازی برای غربال گزینه ها و طراحی اولیه کاربرد دارد و تست میدانی برای بررسی نتیجه اجرایی، تشخیص جزئیات و کاهش عدم قطعیت تصمیم گیری استفاده می شود. برای آشنایی با اصول طراحی، محاسبات روشنایی و جانمایی تجهیزات می توانید بخش مقالات تخصصی وب سایت توسعه افراز هوراد را بررسی کنید. چه زمانی تست نورپردازی نما ضروری تر است؟ همه ساختمان ها به یک موکاپ مفصل نیاز ندارند. در نماهای کوچک با مصالح متعارف و تجهیزات شناخته شده، ممکن است یک آزمایش محدود کافی باشد. اما هرچه ارتفاع، پیچیدگی معماری و هزینه تجهیزات افزایش پیدا کند، ارزش بررسی میدانی بیشتر می شود. 1. ساختمان های بلند و برج ها در برج ها، فاصله چراغ تا بخش هدف، زاویه دید از خیابان و دسترسی به محل نصب اهمیت زیادی دارد. خطایی که در طبقه اول ساده اصلاح می شود، در طبقه دوازدهم ممکن است به بالابر، داربست یا عملیات مجدد در ارتفاع نیاز داشته باشد. آزمایش پیش از جمع آوری تجهیزات دسترسی می تواند این ریسک را کاهش دهد. 2. نماهای سنگی با بافت برجسته سنگ های تیشه ای، تراورتن با خلل و فرج مشخص، آجرهای برجسته و سطوح دارای شیار، رفتار یکسانی در برابر نور ندارند. تابش مماسی می تواند بافت را جذاب تر نشان دهد، اما زاویه بسیار تند ممکن است سایه های ناخوشایند یا نوارهای روشن نامنظم ایجاد کند. 3. پروژه هایی با تجهیزات سفارشی وقتی چراغ دارای اپتیک خاص، طول سفارشی، شدت نور قابل تنظیم یا سناریوی کنترل هوشمند است، بررسی نمونه پیش از تولید انبوه اهمیت بیشتری پیدا می کند. در چنین پروژه هایی حتی جنس دیفیوزر یا موقعیت براکت نصب روی نتیجه نهایی اثر دارد. 4. نماهای دارای همسایگی حساس ساختمان هایی که مقابل واحدهای مسکونی، مسیرهای پرتردد یا تقاطع خیابان قرار دارند، باید از نظر نشت نور و تابش مستقیم بررسی شوند. روشنایی جذاب برای خود ساختمان نباید باعث اختلال دید راننده یا ناراحتی ساکنان اطراف شود. مراحل اجرای موکاپ نورپردازی نما؛ از طرح تا تایید شبانه از راست: تعریف هدف، آماده سازی و نصب نمونه، مشاهده شبانه و ثبت نتیجه. برای آنکه تست نتیجه قابل اتکا داشته باشد، باید روش انجام و معیارهای ارزیابی از ابتدا روشن باشند. روشن کردن تصادفی یک چراغ و گرفتن چند عکس با موبایل، جای یک فرایند آزمایشی دقیق را نمی گیرد. 01 تعریف هدف مشخص کنید قرار است رنگ نور، میزان پوشش، زاویه تابش، فاصله نصب یا چند ویژگی به طور همزمان آزمایش شوند. 02 انتخاب نمونه چراغ اصلی یا نمونه تاییدشده با اپتیک، توان، درایور و مشخصات نزدیک به تجهیزات نهایی آماده شود. 03 نصب آزمایشی براکت، فاصله از سطح، جهت چراغ و شرایط برق رسانی به شکل ایمن و قابل تنظیم اجرا شوند. 04 ارزیابی و ثبت نتیجه آزمایش در شب انجام شود و وضعیت نهایی با عکس، مشخصات نصب و صورت جلسه ثبت گردد. در این فرایند باید شرایط مقایسه نیز ثابت بمانند. اگر رنگ نور را تغییر می دهید، بهتر است محل نصب و زاویه چراغ تغییر نکند. اگر هدف بررسی زاویه است، همان چراغ و همان شدت روشنایی را حفظ کنید. تغییر همزمان چند عامل باعث می شود تشخیص علت تفاوت نتایج دشوار شود. مقایسه رنگ نور؛ 3000 کلوین بهتر است یا 4000 کلوین؟ تصویر آموزشی مقایسه رنگ؛ مشاهده مصالح واقعی در محل، مبنای تصمیم است. یکی از رایج ترین بخش های تست نورپردازی نما، بررسی دمای رنگ است. انتخاب نور آفتابی یا طبیعی فقط به سلیقه شخصی مربوط نیست؛ رنگ مصالح، سبک معماری و زمینه نوری ساختمان های اطراف هم اثرگذارند. نور گرم | حدود 3000K برای بسیاری از نماهای سنگی، کلاسیک و فضاهای مسکونی انتخاب قابل بررسی است. جلوه ای گرم تر ایجاد می کند و با بعضی سنگ […]
یک سالن زیبایی ممکن است در نگاه اول روشن و چشمگیر باشد، اما وقتی مشتری مقابل آینه می نشیند، سایه زیر چشم و چانه اش دیده شود؛ یا رنگ مویی که داخل سالن انتخاب کرده، زیر نور روز متفاوت به نظر برسد. این مشکلات همیشه با نصب چراغ بیشتر حل نمی شوند. موضوع اصلی، رساندن نور مناسب به جایی است که آرایشگر کار می کند و مشتری نتیجه را می بیند.در نورپردازی سالن زیبایی باید همزمان به دقت خدمات، آسایش چشم، جلوه دکوراسیون و مصرف انرژی توجه کرد. برای همین، قبل از انتخاب چراغ، محل آینه ها، صندلی ها، میز ناخن، پنجره ها و مسیر حرکت افراد بررسی می شود. اگر سالن در مرحله طراحی یا بازسازی است، طراحی تخصصی نورپردازی می تواند از جابه جایی پرهزینه چراغ ها پس از اجرا جلوگیری کند. نورپردازی سالن زیبایی چه نیازهایی را باید پوشش دهد؟ در یک سالن، همه قسمت ها وظیفه یکسانی ندارند. جایی که آرایشگر کرم پودر را روی پوست پخش می کند، به نور دقیق و متعادل احتیاج دارد؛ در حالی که مشتری بخش انتظار قرار نیست زیر روشنایی شدید کارگاهی بنشیند. پس طرح خوب از ترکیب سه لایه تشکیل می شود: روشنایی عمومی برای رفت و آمد، روشنایی موضعی برای انجام خدمات و نور تاکیدی برای معرفی معماری یا هویت برند. روشنایی باید صورت و مو را طبیعی نشان دهد، تفاوت رنگ ها را پنهان نکند و در دید مستقیم کارکنان و مشتریان آزاردهنده نباشد. انعکاس چراغ در آینه یا سطح براق کف نیز باید ارزیابی شود. طراحی نورپردازی سالن زیبایی زمانی موفق است که این نیازهای عملی، ظاهر فضا و هزینه نگهداری را کنار هم ببیند. اصل کاربردی: تعداد زیاد چراغ الزاماً به معنای دید بهتر نیست. نور باید روی سطح کار و چهره به درستی توزیع شود؛ نه اینکه فقط سقف روشن به نظر برسد. سه لایه نور که یک سالن حرفه ای نیاز دارد 01 | نور عمومی روشنایی یکنواخت برای مسیرها، حرکت مشتری و دید کلی فضا؛ بدون نقاط تاریک و خیرگی. 02 | نور کار نور دقیق برای صورت، مو و ناخن؛ با توجه به زاویه کار و محل قرارگیری دست و بدن. 03 | نور تاکیدی تاکید کنترل شده بر لوگو، دیوار شاخص و ویترین؛ بدون اختلال در خدمات. طراحی روشنایی بخش های مختلف سالن زیبایی نورپردازی آینه و ایستگاه میکاپ آینه، نقطه حساس نورپردازی آرایشگاه زنانه است. اگر منبع نور فقط بالای سر قرار بگیرد، پیشانی روشن می شود اما اطراف چشم، زیر بینی و چانه تیره می ماند. برای ارزیابی رنگ کرم پودر، کانتور و جزئیات آرایش، نور یکنواخت روبه روی چهره اهمیت بیشتری از درخشش سقف دارد. استفاده از منابع نوری پخش شده در دو طرف آینه، یا سامانه ای که صورت را از جلو به صورت متعادل روشن کند، می تواند سایه های تند را کاهش دهد. البته محل نصب باید با اندازه آینه، فاصله صندلی و زاویه دید هماهنگ باشد. نور آینه آرایشگاه نباید خودش در چشم مشتری یا از طریق انعکاس مستقیم آزار ایجاد کند. برای انتخاب نور مناسب میکاپ بهتر است نمونه واقعی لوازم آرایشی روی چند طیف پوست و در حضور روشنایی روز بررسی شود. معیار مهم، امکان قضاوت دقیق درباره تناژ است، نه صرفا سفیدتر نشان دادن صورت. آزمون سریع نور آینه پیش از نصب نهایی روی صندلی بنشینید و صورت را در آینه ببینید. اگر زیر چشم، کنار بینی یا زیر چانه سایه تند دارید، صرفا زیاد کردن نور سقف راه حل نیست؛ محل و پخش نور اطراف آینه را اصلاح کنید. نورپردازی بخش رنگ و کوتاهی مو هنگام رنگ کردن مو، آرایشگر باید بتواند تفاوت میان تناژهای نزدیک، میزان روشنی ساقه و هماهنگی ریشه با طول مو را ببیند. نورپردازی بخش رنگ مو به همین دلیل نباید وابسته به لامپی باشد که رنگ ها را غیرطبیعی نشان می دهد. شاخص نمود رنگ بالا، پایداری رنگ نور و توزیع یکنواخت روشنایی از ویژگی های مهم این محدوده است. در ایستگاه کوتاهی، دید واضح خط برش و بافت مو اهمیت دارد. اگر چراغ درست پشت سر آرایشگر نصب شود، بدن او ممکن است روی سر مشتری سایه بیندازد. موقعیت چراغ ها را باید با توجه به نحوه ایستادن کارکنان، حرکت دور صندلی و جهت چرخش سر مشتری تعیین کرد. تغییر نور طبیعی پنجره در ساعت های روز هم باید در طرح لحاظ شود. برای رنگ مو نمایش صحیح تناژ و روشنایی یکنواخت روی ریشه و ساقه را بررسی کنید؛ کیفیت نور از صرفا زیاد بودن آن مهم تر است. برای کوتاهی مو محل چراغ را نسبت به ایستادن آرایشگر بسنجید تا دست و بدن او روی خط برش سایه نیندازد. روشنایی میز ناخن و خدمات ظریف میز مانیکور با سالن انتظار تفاوت اساسی دارد. تشخیص لبه ناخن، جزئیات طراحی و مواد روی سطح کار به روشنایی موضعی کنترل شده احتیاج دارد. بهتر است نور از زاویه ای برسد که دست تکنسین روی محل کار سایه نیندازد و در سطح براق ناخن انعکاس زننده ایجاد نشود. در خدمات ظریف دیگر مانند اصلاح ابرو نیز نور دقیق ضروری است. منبع قابل تنظیم و پخش شده در کنار نور عمومی، انعطاف بیشتری ایجاد می کند. انتخاب تجهیزات باید متناسب با ایمنی، شرایط بهداشتی و چیدمان هر ایستگاه انجام شود؛ چراغ های دکوراتیو به تنهایی جایگزین نور کار نیستند. نورپردازی پذیرش، انتظار و مسیر رفت و آمد در پذیرش، مشتری نخستین برداشت خود از سالن را شکل می دهد. نور کافی برای خواندن اطلاعات و پرداخت، همراه با نور تاکیدی ملایم روی نشان تجاری یا دیوار شاخص، فضایی حرفه ای می سازد. در انتظار می توان از روشنایی آرام تر و توزیع نرم تر استفاده کرد تا چشم مشتری بعد از خدمات خسته نشود. راهروها، اختلاف سطح ها و مسیرهای ارتباطی باید واضح و ایمن باشند. قرار دادن چراغ بسیار درخشان مقابل چشم فردی که از اتاق کم نور خارج می شود، انتخاب مناسبی نیست. انتقال تدریجی میان فضاهای روشن و آرام، تجربه بهتری ایجاد می کند. بخش سالن نیاز روشنایی محل پیشنهادی چراغ اشتباه رایج آینه و میکاپ نمایش طبیعی چهره و کاهش سایه اطراف آینه با توزیع متقارن اتکا به چراغ فقط سقفی رنگ و کوتاهی تشخیص رنگ و خط برش بالای محدوده کار […]
